دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه اصفهان فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی 2251-7898 21 4 2026 02 14 Ethical Challenges of Triage: Natural Law versus Utilitarianism بررسی مسائل اخلاقی تریاژ با تکیه بر نظریه قانون طبیعی در برابر فایده‌گرایی 46 72 79638 10.22081/jare.2025.71722.2039 FA سیده فاطمه زهرا مُهری آدریانی دانشجوی دکتری فلسفه اخلاق دانشگاه قم احمد فاضلی دانشیار دانشگاه قم رشته فلسفه اخلاق Journal Article 2025 08 15 Triage in clinical medicine is commonly defined as the process of prioritizing patients when resources are scarce—a process typically interpreted through the lens of maximizing outcomes. This article, employing a philosophical–analytical approach, challenges the prevailing assumption and argues that the normative logic of triage is not necessarily reducible to utilitarianism. The methodology draws on conceptual analysis, examination of core principles in bioethics, and normative interpretation of standard decision-making scenarios in emergency settings. The findings indicate that the internal structure of triage aligns more closely with natural law theory. This is because triage decisions consider not only clinical outcomes (such as the probability of survival) but also the clinician’s intention, the moral limits of action, and the intrinsic value of human life. Case-based analysis of difficult triage decisions shows that many of them can be coherently explained only through the principle of double effect, which distinguishes between intended harms and unavoidable side-effects in moral evaluation. The study concludes that triage can be interpreted consistently within a natural-law framework—a perspective that highlights the need to revise policy guidelines and clinical-ethics training to enhance both theoretical coherence and practical decision-making in crisis conditions. تریاژ در پزشکی به‌عنوان فرایند اولویت‌بندی بیماران در شرایط کمبود منابع تعریف می‌شود؛ فرایندی که معمولاً با رویکردی مبتنی بر بیشینه‌سازی پیامدها تفسیر می‌شود. این مقاله، با رویکرد تحلیلی ـ فلسفی، این فرض متداول را مورد پرسش قرار می‌دهد و نشان می‌دهد که منطق هنجاری تریاژ الزاماً به فایده‌گرایی تقلیل‌پذیر نیست. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل مفهومی، واکاوی اصول اخلاق زیستی، و تفسیر هنجاری نمونه‌های استاندارد تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار درونی تریاژ با اصول قانون طبیعی هم‌خوانی بیشتری دارد؛ زیرا این نظام نه‌تنها به پیامدهای درمان (مانند احتمال بقا) توجه می‌کند، بلکه نیت بالینی پزشک، محدودیت‌های عمل، و ارزش ذاتی حیات را جزء مؤلفه‌های تصمیم‌گیری می‌داند. تحلیل موردیِ تصمیمات دشوار در تریاژ آشکار می‌سازد که بسیاری از این تصمیمات تنها با اتکا بر اصل اثر مضاعف قابل تبیین‌اند، اصلی که تمایز میان عمد و پیامد ناگزیر را برای ارزیابی اخلاقی ضروری می‌سازد. نتیجهٔ پژوهش آن است که تریاژ را می‌توان به‌نحوی منسجم در چارچوب قانون طبیعی تفسیر کرد؛ تفسیری که لزوم بازنگری در سیاست‌گذاری‌ها و آموزش اخلاق بالینی را برای ارتقای انسجام نظری و عملی تصمیم‌گیری در شرایط اضطراری برجسته می‌کند. https://akhlagh.morsalat.ir/article_79638_3e5b5a0b7e87b2eca6da362aa358ed4e.pdf