پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی 2251-7898 22 2 2026 07 01 A Layered Analysis of the Moral Costs of Compromise Against the Enemy from the Perspective of the Holy Quran تحلیل لایه‌ای هزینه‌های اخلاقی سازش در مقابل دشمن از دیدگاه قرآن کریم 38 69 80449 10.22081/jare.2026.74480.2153 FA سمانه سادات موسوی کارشناسی ارشد تفسیر و علوم قرآن، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران علیه رضاداد گروه آموزش معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان تهران ایران فاطمه رضاداد استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران Journal Article 2025 11 12 The present study aims to analyze the moral costs of compromise in the Holy Quran in layers. In the current situation where the Islamic Ummah is facing a combined and cognitive war of enemies, accurate recognition of the moral costs of the two strategies of resistance and compromise has become a strategic necessity. Using a descriptive-analytical method and a layered analysis approach, this study examines verses related to compromise (with an emphasis on the words "adhan", "rukun" and "madahnah") and categorizes the moral costs of compromise into five layers: apparent, individual, social, spiritual and civilizational. The findings of the study show that the first layer (apparent) includes the deception of fleeting peace and temporary relief of pressures. The second layer (individual) leads to the collapse of faith, moral humiliation and internal duality. The third layer (social) brings about the rupture of social bonds, division, and loss of independence. The fourth layer (spiritual) entails deprivation of divine support and deprivation of existential dignity. The fifth layer (civilizational) leads to historical degeneration, cultural transformation, and the collapse of collective identity. The research results emphasize that the moral costs of compromise in deeper layers are much heavier and more lasting than the apparent costs of resistance, and the Holy Quran, with its layered analysis model, provides Islamic societies with an efficient tool for moral-strategic decision-making. پژوهش حاضر با هدف تحلیل لایه‌ای هزینه‌های اخلاقی سازش در قرآن کریم انجام شده است. در شرایط کنونی که امت اسلامی با جنگ ترکیبی و شناختی دشمنان مواجه است، شناخت دقیق هزینه‌های اخلاقی دو راهبرد مقاومت و سازش، ضرورتی راهبردی یافته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تحلیل لایه‌ای، به بررسی آیات مرتبط با سازش (با تأکید بر واژگان «اِدهان»، «رُکون» و «مداهنه») پرداخته و هزینه‌های اخلاقی سازش را در پنج لایه ظاهری، فردی، اجتماعی، معنوی و تمدنی دسته‌بندی کرده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که لایه نخست (ظاهری) شامل فریب آرامش زودگذر و کاهش موقت فشارهاست. لایه دوم (فردی) به فروپاشی ایمانی، ذلت اخلاقی و دوگانگی درونی می‌انجامد. لایه سوم (اجتماعی) گسست پیوندهای اجتماعی، تفرقه و از دست رفتن استقلال را به همراه دارد. لایه چهارم (معنوی) محرومیت از نصرت الهی و سلب عزت وجودی را در پی دارد. لایه پنجم (تمدنی) به انحطاط تاریخی، استحاله فرهنگی و فروپاشی هویت جمعی منجر می‌شود. نتیجه پژوهش تأکید می‌کند که هزینه‌های اخلاقی سازش در لایه‌های عمیق‌تر، به‌مراتب سنگین‌تر و ماندگارتر از هزینه‌های ظاهری مقاومت است و قرآن کریم با الگوی تحلیل لایه‌ای خود، ابزاری کارآمد برای تصمیم‌گیری‌های اخلاقی- راهبردی در اختیار جوامع اسلامی قرار می‌دهد. علاوه بر این، پژوهش حاضر برای کاربست عملی یافته‌ها، یک روش سه‌مرحله‌ای شامل توصیف عینی موقعیت، پرسش لایه‌ای مبتنی بر پنج لایه هزینه‌های اخلاقی، و جمع‌بندی برای داوری اخلاقی ارائه می‌دهد که می‌تواند به عنوان ابزاری ساختاریافته در تصمیم‌گیری‌های راهبردی نهادهای دینی، فرهنگی و تربیتی به کار گرفته شود. https://akhlagh.morsalat.ir/article_80449_efc00523706ca5bbcffea637c40af03b.pdf