دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه اصفهانفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821420260214The Holy Quran's Approach to the Manifestation of Monotheism in Social Ethics, Relying on the Teachings of the Prophetsرویکرد قرآن کریم به تجلی توحید در اخلاق معاشرت اجتماعی با تکیه بر تعالیم انبیاء-9457964310.22081/jare.2025.72624.2077FAمهدیهاسپروزحوزه علمیه-آموزش و پرورشناصرنورمحمددانش آموخته دکتری دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایرانسیدعلی اکبرحسینی رامندی:استادیار پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن، قم، ایران .Journal Article20250815Social ethics is a branch of applied ethics and plays a vital role in establishing and maintaining the social health of a community.The social nature of human beings and the complexity of social relations in the contemporary age have doubled the importance of paying attention to the manner and type of interaction with others. The lack of an appropriate communication model can lead to irreparable social issues and problems. It is evident that a model of social interaction is successful only if it is aligned with the structure of man's innate monotheistic nature . Only the Creator of mankind, who is aware of the mysteries and subtleties of his existence, possesses the competence for a comprehensive and precise understanding of such a model. The divine prophets are the models chosen by God for this crucial mission. The purpose of the present article is to analyze the propositions of the Holy Qur'an in order to discover a methodical ethical model as a systematic framework for explaining the manifestation of monotheism in social ethics. descriptive-analytical method with an inductive approach has been used. The research findings indicate the manifestation of tawhid and its bilateral relationship with social ethics within a procedural system. This manifestation occurs at three levels: the cognitive level (e.g., knowledge of inherent dignity and trust in God), the emotional level (e.g، love and empathy), and the behavioral level (e.g، responsibility, justice, and patience) in social ethics. It ultimately provides a practical model for regulating social relations in contemporary society.اخلاق معاشرت از شاخههای اخلاق کاربردی است و نقش حیاتی در ایجاد و حفظ سلامت اجتماعی جامعه دارد. ویژگی اجتماعی بودن انسان و پیچیدگی مناسبات اجتماعی در عصر کنونی، اهمیت توجه به شیوه و نوع ارتباط با دیگران را دو چندان کرده است. فقدان الگوی ارتباطی مناسب میتواند مسائل و معضلات اجتماعی جبران ناپذیری را رقم بزند. بدیهیست که یک الگوی ارتباط اجتماعی در صورتی موفق است که با ساختار فطرتِ توحیدی انسان همسو باشد. تنها خالق انسان و عالم به اسرار و ظرائف وجودی او، شأنیت شناخت جامع و دقیق چنین الگویی را دارد. انبیا الهی الگوییهای هستند که خداوند برای انجام این رسالت خطیر برگزیده است. هدف مقاله حاضر، واکاوی گزارههای قرآن کریم به منظور کشف الگوی روشمند اخلاقی، به عنوان چارچوبی نظاممند برای تبیین تجلی توحید در اخلاق معاشرت است و از روش توصیفی تحلیلی با رویکرد استقرایی استفاده شده است. یافتههای تحقیق، بیانگر تجلی توحید و ارتباط دو سویهی آن با اخلاق معاشرت در یک نظام فرایندی است که در سه سطح «شناختی» مانند معرفت به کرامت ذاتی و توکل، «عاطفی»، مانند محبت و همدلی و «کنشی» مانند مسئولیتپذیری، عدالت و صبر در اخلاق معاشرت اجتماعی تجلی مییابد و الگویی عملی برای تنظیم روابط اجتماعی در جامعه معاصر ارائه میدهد.https://akhlagh.morsalat.ir/article_79643_76dbc4f521da1c0c5934e989f3a91fe3.pdfدفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه اصفهانفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821420260214Ethical Challenges of Triage: Natural Law versus Utilitarianismبررسی مسائل اخلاقی تریاژ با تکیه بر نظریه قانون طبیعی در برابر فایدهگرایی46727963810.22081/jare.2025.71722.2039FAسیده فاطمه زهرامُهری آدریانیدانشجوی دکتری فلسفه اخلاق دانشگاه قماحمدفاضلیدانشیار دانشگاه قم رشته فلسفه اخلاقJournal Article20250815Triage in clinical medicine is commonly defined as the process of prioritizing patients when resources are scarce—a process typically interpreted through the lens of maximizing outcomes. This article, employing a philosophical–analytical approach, challenges the prevailing assumption and argues that the normative logic of triage is not necessarily reducible to utilitarianism. The methodology draws on conceptual analysis, examination of core principles in bioethics, and normative interpretation of standard decision-making scenarios in emergency settings. The findings indicate that the internal structure of triage aligns more closely with natural law theory. This is because triage decisions consider not only clinical outcomes (such as the probability of survival) but also the clinician’s intention, the moral limits of action, and the intrinsic value of human life. Case-based analysis of difficult triage decisions shows that many of them can be coherently explained only through the principle of double effect, which distinguishes between intended harms and unavoidable side-effects in moral evaluation. The study concludes that triage can be interpreted consistently within a natural-law framework—a perspective that highlights the need to revise policy guidelines and clinical-ethics training to enhance both theoretical coherence and practical decision-making in crisis conditions.تریاژ در پزشکی بهعنوان فرایند اولویتبندی بیماران در شرایط کمبود منابع تعریف میشود؛ فرایندی که معمولاً با رویکردی مبتنی بر بیشینهسازی پیامدها تفسیر میشود. این مقاله، با رویکرد تحلیلی ـ فلسفی، این فرض متداول را مورد پرسش قرار میدهد و نشان میدهد که منطق هنجاری تریاژ الزاماً به فایدهگرایی تقلیلپذیر نیست. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل مفهومی، واکاوی اصول اخلاق زیستی، و تفسیر هنجاری نمونههای استاندارد تصمیمگیری در شرایط بحرانی است. یافتهها نشان میدهد که ساختار درونی تریاژ با اصول قانون طبیعی همخوانی بیشتری دارد؛ زیرا این نظام نهتنها به پیامدهای درمان (مانند احتمال بقا) توجه میکند، بلکه نیت بالینی پزشک، محدودیتهای عمل، و ارزش ذاتی حیات را جزء مؤلفههای تصمیمگیری میداند. تحلیل موردیِ تصمیمات دشوار در تریاژ آشکار میسازد که بسیاری از این تصمیمات تنها با اتکا بر اصل اثر مضاعف قابل تبییناند، اصلی که تمایز میان عمد و پیامد ناگزیر را برای ارزیابی اخلاقی ضروری میسازد. نتیجهٔ پژوهش آن است که تریاژ را میتوان بهنحوی منسجم در چارچوب قانون طبیعی تفسیر کرد؛ تفسیری که لزوم بازنگری در سیاستگذاریها و آموزش اخلاق بالینی را برای ارتقای انسجام نظری و عملی تصمیمگیری در شرایط اضطراری برجسته میکند.https://akhlagh.morsalat.ir/article_79638_3e5b5a0b7e87b2eca6da362aa358ed4e.pdfدفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه اصفهانفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821420260214Fostering Green Innovation: The Role of Ethical Capital and Stakeholder Pressureتقویت نوآوری سبز: نقش سرمایه اخلاقی و فشار ذی نفعان741217963910.22081/jare.2025.72773.2083FAزینبمحمدیدانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمرتضیمحسن زادهدانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانحسینصادقیدانشیار گروه کسب و کار دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهرانJournal Article20250903Environmental challenges, such as air pollution and water scarcity, have driven organizations, particularly in Iran, toward green innovation. This systematic review, based on the PRISMA guideline (Moher et al., 2009), analyzed 60 studies to explore the relationships between ethical capital, green innovation, and stakeholder pressure. Ethical capital, comprising values like integrity, transparency, and stewardship of the earth (“The earth is a trust upon your necks”, Nahj al-Balagha, Letter 31, trans. Dashti, 1990), operates at individual, social, and environmental levels (Malja & Afrasiabi, 2025; Mishra & Aithal, 2023). Green innovation includes products (e.g., electric vehicles) and processes (e.g., recycling) (Enbaia et al., 2024). Stakeholder pressure (institutional, competitive, social) acts as a moderator, strengthening this relationship (“Their affairs are conducted by consultation among them”, Qur’an, 42:38, trans. Makarem Shirazi, 1990). Thematic analysis using NVivo revealed that 82% of studies confirmed a positive relationship, though excessive pressure may lead to greenwashing (“Whoever displays what is contrary to what is in his heart has corrupted the earth”, Nahj al-Balagha, Wisdom 103; Liu et al., 2021). In Iran, environmental regulations and social pressures have pushed heavy industries toward clean technologies (Department of Environment, 2024).<br />This research addressed conceptual gaps (tri-dimensional definition), methodological gaps (recommendations for longitudinal studies), and contextual gaps (Iran focus) through a proposed conceptual framework (Figure 2). Practical recommendations include indigenous tool development, ethical training, and incentive policies. Findings enhance sustainability in line with SDG 13 and local challenges like Tehran’s pollution.تشدید چالشهای زیستمحیطی مانند آلودگی هوا و بحران کمآبی، سازمانها را بهویژه در ایران به سوی نوآوری سبز سوق داده است. این مرور نظاممند بر اساس راهنمای PRISMA، با تحلیل ۶۰ مطالعه، روابط بین سرمایه اخلاقی، نوآوری سبز و فشار ذینفعان را بررسی نموده است. سرمایه اخلاقی به عنوان مجموعه ارزشهای بنیادین مانند صداقت، شفافیت و امانتداری زمین («الأرض أمانة فی أعناقکم»، نهجالبلاغه، نامه ۳۱) در سه سطح فردی، اجتماعی و محیطی عمل میکند. نوآوری سبز شامل محصول (مانند خودروهای برقی) و فرآیند (مانند بازیافت) است و فشار ذینفعان (نهادی، رقابتی، اجتماعی) بهعنوان تعدیلگر، این رابطه را تقویت مینماید. تحلیل مضمون در NVivo نشان داد که ۸۲٪ مطالعات رابطه مثبت را تأیید کردند، اما فشار بیشازحد ممکن است به رفتارهای نمایشی منجر شود («من أظهر خلاف ما یبطن فقد أفسد فی الأرض»، نهجالبلاغه، حکمت ۱۰۳). در ایران، قوانین زیستمحیطی و فشار اجتماعی، صنایع سنگین را به فناوریهای پاک واداشته است (سازمان حفاظت محیط زیست، ۱۴۰۳).<br />این پژوهش شکافهای مفهومی (تعریف سهبعدی)، روششناختی (پیشنهاد مطالعات طولی) و زمینهای (تمرکز بر ایران) را شناسایی نموده است و در مدل مفهومی پیشنهادی چارچوبی یکپارچه ارائه میدهد. پیشنهادها شامل توسعه ابزار بومی، آموزش اخلاقی و سیاست تشویقی است. نتایج در راستای توسعه پایدار و چالشهای بومی مانند آلودگی تهران، پایداری را تقویت میکند.https://akhlagh.morsalat.ir/article_79639_601331247f533294b286b6e3211016ed.pdfدفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه اصفهانفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821420260214Analysis of the moral intrusions of religious propaganda in cyberspace. Cyberspace: Four Pillars.تحلیل تزاحمات اخلاقی تبلیغدینی در شبکه های اجتماعی براساس ارکان چهارگانه تبلیغ1221597964010.22081/jare.2025.72052.2056FAحسینحاجی زادهدانشجو دکترا رشته اخلاق اسلامی دانشگاه معارف اسلامی قم ایرانحسینحاجی پوراستادیار گروه معارف اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهری، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.0000-0003-3982-5328محمدمیرزاییاستادیار گروه معارف اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهری، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.Journal Article20250608Religious propagation in cyberspace has gained significant importance due to the vast audience and communication opportunities; however, it simultaneously faces numerous ethical challenges and conflicts. The main issue of this study is to examine the ethical conflicts in religious propagation within cyberspace and to provide practical and ethical solutions to address them. The research aims to identify conflicts related to the elements of propagation (the propagator, the audience, the message, and the tools) and to develop strategies based on applied ethics and intelligent management of these conflicts. The research method is descriptive-analytical, relying on literature review and ethical analysis of issues in religious propagation in cyberspace. The findings indicate conflicts such as the necessity of the presence of propagators in cyberspace versus the risk of addiction, diversity of audience tastes and needs, the conflict between message transparency and privacy preservation, and the contradiction between participation in foreign social networks and the principle of avoiding enemy domination. Proposed solutions include purposeful presence and organized teamwork of propagators, specialization and return to human principles, separation of private life from social affairs in messaging, and support for domestic social networks alongside advocacy from the government. These results can provide effective guidance for planning religious propagation in cyberspace.تبلیغ دینی در شبکه های اجتماعی به دلیل گستردگی مخاطبان و فرصتهای ارتباطی، اهمیت زیادی یافته است، اما همزمان با چالشها و تعارضهای اخلاقی متعددی روبهرو است. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی تعارضهای اخلاقی تبلیغ دینی در شبکه های اجتماعی و ارائه راهکارهای عملی و اخلاقی برای رفع آنهاست. هدف پژوهش، شناسایی تعارضهای مربوط به ارکان تبلیغ (مبلّغ، مخاطب، پیام و ابزار) و تدوین راهکارهای مبتنی بر اخلاق کاربردی و مدیریت هوشمندانه این تعارضها است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر بررسی ادبیات و تحلیل مسائل اخلاقی در تبلیغ دینی در شبکه های اجتماعی است. نتایج پژوهش نشان میدهد که تعارضاتی همچون ضرورت حضور مبلّغان در شبکه های اجتماعی در برابر خطر اعتیاد، تنوع ذائقهها و نیازهای مخاطبان، تعارض شفافیت پیام با حفظ حریم خصوصی، و تضاد حضور در شبکههای اجتماعی بیگانه با اصل پرهیز از سلطه دشمن وجود دارد. راهکارهای پیشنهادی شامل حضور هدفمند و کار تشکیلاتی مبلّغان، تخصصگرایی و بازگشت به اصول انسانی، تفکیک زندگی خصوصی از امور اجتماعی در پیامرسانی، و حمایت از شبکههای اجتماعی داخلی و مطالبهگری از دولت است. این نتایج میتواند راهنمایی کارآمد برای برنامهریزی تبلیغ دینی در شبکه های اجتماعی باشد.https://akhlagh.morsalat.ir/article_79640_e5ba8015d9ec03f76fab89578fad5711.pdfدفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه اصفهانفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821420260214Comparative analysis of moral development and responsibility from the perspective of developmental psychology, moral duty, and Islamic innate morality: Designing an applied model of moral education for adolescentsتحلیل تطبیقی رشد و مسئولیت اخلاقی از منظر مکاتب روانشناسی رشد، وظیفهگرایی اخلاقی و اخلاق فطری اسلامی: طراحی مدل کاربردی تربیت اخلاقی نوجوانان1601997964110.22081/jare.2025.72653.2079FAمحمدطبرسیدانشگاه ادیان و مذاهب0009-0005-5928-0726مرتضیطباطباییعضو هیئت علمی گروه فلسفه اخلاق دانشگاه ادیان و مذاهبJournal Article20250906The present study, using an analytical-comparative approach, examines the relationship between moral development and moral responsibility in three prominent theoretical traditions: developmental psychology (focusing on the theories of Piaget and Kohlberg), moral deontology (based on Kant's practical philosophy), and Islamic innate ethics (based on the views of Allameh Tabataba'i and Ayatollah Javadi Amoli). The main goal of the study is to design an applied model for the moral education of adolescents by combining the theoretical foundations of these schools. The findings show that each school has a different conceptual precedence: developmental psychology considers moral responsibility to be the result of cognitive-social development; Kant introduces responsibility as a prerequisite for moral development; and Islam sees responsibility as arising from divine nature and revelational guidance. The innovation of the study lies in synthesizing these perspectives and presenting a three-level model that includes cognitive-social development, rational autonomy, and guidance of spiritual nature. By combining external methods and internalizing ethics, this model provides a theoretical and practical infrastructure for raising a responsible, ethical, and insightful generation.پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی–تطبیقی، به بررسی نسبت میان رشد اخلاقی و مسئولیت اخلاقی در سه سنت نظری برجسته پرداخته است: روانشناسی رشد (با تمرکز بر نظریات پیاژه و کولبرگ)، وظیفهگرایی اخلاقی (بر پایه فلسفه عملی کانت)، و اخلاق فطری اسلامی (با استناد به آرای علامه طباطبایی و آیتالله جوادی آملی). هدف اصلی پژوهش، طراحی الگویی کاربردی برای تربیت اخلاقی نوجوانان با تلفیق مبانی نظری این مکاتب است. یافتهها نشان میدهد که هر مکتب تقدم مفهومی متفاوتی را مبنا قرار داده است: روانشناسی رشد، مسئولیت اخلاقی را نتیجه رشد شناختی–اجتماعی میداند؛ کانت، مسئولیت را پیششرط رشد اخلاقی معرفی میکند؛ و اسلام، مسئولیت را برخاسته از فطرت الهی و هدایت وحیانی میبیند. نوآوری پژوهش در سنتز این دیدگاهها و ارائه مدلی سهسطحی است که شامل رشد شناختی–اجتماعی، خودآیینی عقلانی، و هدایت فطرت معنوی میشود. این مدل با تلفیق روشهای بیرونی و درونیسازی اخلاق، زیرساختی نظری و عملی برای پرورش نسلی مسئول، اخلاقمدار و بصیر فراهم میسازد.https://akhlagh.morsalat.ir/article_79641_fdb375820932ada286e32095109c1678.pdfدفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه اصفهانفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821420260214From Moral Collapse to Family Renewal: A Jurisprudential Study on Reviving the Principle of Family Stabilityاز فروپاشی اخلاق تا بازآفرینی خانواده؛ مطالعهای فقهی اخلاقی در احیای اصل استحکام2002327964210.22081/jare.2025.71593.2036FAنادعلیذکاوتمندخیابان آتشگاه - کوچه شهید احمد محققیان شماره 54 - ساختمان 24 - طبقه دومJournal Article20250520نهاد خانواده در عصر حاضر با چالشهای جدی ناشی از اخلاق مدرن، از جمله فردگرایی افراطی، نسبیگرایی ارزشی و تضعیف تعهدات خانوادگی، مواجه است. این پژوهش با هدف احیای اصل استحکام خانواده در نظام فقهی-حقوقی اسلام، این مفهوم را بهعنوان یک اصل راهبردی در اخلاق کاربردی اسلامی معرفی میکند که قابلیت تبدیل به سیاستگذاری اجتماعی را دارد. با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و استناد به منابع معتبر فقهی، حقوقی و تفسیری، ابتدا ماهیت فقهی این اصل تبیین شده و سپس کارکردهای آن در مقابله با چالشهای مدرن، مانند کاهش مسئولیتپذیری و افزایش طلاق، تحلیل گردیده است. یافتهها نشان میدهد که اصل استحکام خانواده، با تکیه بر مفاهیمی چون مودت، رحمت و وفای به عهد، میتواند به بازسازی نهاد خانواده کمک کند. با تحلیل تطبیقی اسناد بینالمللی و آرای متفکران اسلامی معاصر، الگویی سهلایه (فقهی، حقوقی، فرهنگی) برای نهادینهسازی این اصل در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ارائه شده است. نوآوری پژوهش در تبیین نظری چندساحتی اصل استحکام و ارائه راهکارهای عملی برای سیاستگذاری اجتماعی است.نهاد خانواده در مواجهه با چالشهای اخلاقی جهان مدرن، شامل فردگرایی افراطی، نسبیگرایی ارزشی، تضعیف نقشهای جنسیتی، و بحران تعهد خانوادگی، با تهدیدات ساختاری مواجه شده است. این پژوهش با هدف احیای اصل «استحکام خانواده» در نظام فقهی-حقوقی اسلام، درصدد است این مفهوم را نهتنها بهعنوان یک توصیه اخلاقی، بلکه بهمثابه اصلی راهبردی در اخلاق کاربردی اسلامی معرفی کند که قابلیت تبدیل به سیاستگذاری اجتماعی را دارد. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و بهرهگیری از منابع معتبر فقهی، حقوقی، و تفسیری، ابتدا چیستی فقهی اصل استحکام خانواده را تبیین کرده و سپس کارکردهای آن را در مواجهه با چالشهای مدرن، از جمله کاهش مسئولیتپذیری و افزایش طلاق، تحلیل نموده است. یافتهها نشان میدهد که این اصل با تکیه بر مفاهیمی چون مودت، رحمت، و وفای به عهد، میتواند به بازسازی نهاد خانواده کمک کند. این پژوهش با تحلیل تطبیقی اسناد بینالمللی و آرای متفکران اسلامی معاصر، الگویی سهلایه (فقهی، حقوقی، فرهنگی) برای نهادینهسازی این اصل در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ارائه کرده است. نوآوری پژوهش در تبیین نظری چندساحتی اصل استحکام و ارائه راهکارهای عملی برای سیاستگذاری اجتماعی است.https://akhlagh.morsalat.ir/article_79642_a3fd55ebf4c338e740f27e9d862aad2a.pdf