پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی 2251-7898 4 12 2008 06 21 بسترهای اخلاق اجتماعی از دیدگاه نهج البلاغه 6 22 65062 10.22081/jare.2008.65062 FA حسین علی مصدقیان دانش آموخته ی حوزه ی علمیه اصفهان و مدرس دانشگاه آزاد و پیام نور Journal Article 2008 01 27 اخلاق اجتماعی از مهم ترین موضوعاتی است که ارتباط آدمیان را با خود، با جامعه و تاریخ مطرح می‌سازد؛ زیرا جامعه می‌تواند یک تمدّن را بسازد نه یک فرد، و اجتماع انسانی پیوسته تاریخ را ساخته و به جلو برده است.<br />  از آنجایی که در میان ادیان الهی، اسلام یک دین اجتماعی است و در آن آرمان‌ها و ایده‌های جمع‌گرا فراوان دیده می‌شود، در جای‌جای نهج‌البلاغه،که از مهم‌ترین منابع این دین بوده؛ به این مهم بسیار پرداخته شده و گاه و بیگاه جامعه و اجتماع مورد عتاب و خطاب واقع گردیده است.<br /> سقوط یک جامعه در نگاه امام علی7به خاطر سقوط هنجارهای اخلاقی و پیشرفت آن به‌خاطر همین هنجارهاست؛چنان که نهج‌البلاغه، هنگامی که  علّت سقوط جامعه‌‌ی روزگار علی7را تحلیل می‌نماید به مؤلّفه‌های اخلاقی اشاره می‌کند و می فرماید:<br />    «ای مردم،گویا به خیانت و کینه‌ورزی اتفّاق دارید، بر رفتار ریاکارانه، گیاهان روییده از سرگین[1]را می‌مانید، در دوستی با آرزوها به وحدت رسیده‌اید و …».<br />    این گونه گزینه ها در این کتاب سترگ بسیار است و ما در این مقاله می‌کوشیم تا بسترهای ترسیم شده از دیدگاه امام علی 7را در زمینه‌ی اخلاق اجتماعی به اختصار بیان نماییم.<br /> <br clear="all" /><br /> <br /> 1- ر.ک: <em>مجل</em><em>ّه‌ی تخصصی دانشگاه علوم</em><em>اسلامی رضوی</em>، سال دوم، شماره‌ی اول، ص 94.<br />   واژه‌های کلیدی اصول اخلاقیmoral principles)) امنیّتSecurity)) اجتماع social) ) حکومت اسلامیIslamicgovernment)) عدالتjustice)) فرهنگ (culture) جامعه society)) هنجار اجتماعی.(social way) https://akhlagh.morsalat.ir/article_65062_426ccacd8654cb1b256d0f23aa6ceb2c.pdf
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی 2251-7898 4 12 2008 06 21 نقش توحید در تهذیب اخلاق 22 68 66016 10.22081/jare.2008.66016 FA اصغر هادی دانش آموخته ی حوزه ی علمیه اصفهان Journal Article 2018 09 10 شیوه‌های دست‌یابی به تهذیب اخلاق- تحلّی به فضایل و تخلّی از رذایل- منحصر به بیان فواید و زیان‌های دنیوی و پاداش‌ها و کیفرهای اخروی فضایل و رذایل نیست. این مقاله به بیان شیوه‌ی دیگری در تهذیب اخلاق می‌پردازد که از شیوه‌های پیش گفته متفاوت است و آن مسلک «توحید» است. در این شیوه، نقش توحید در تهذیب اخلاق تبیین می‌شود. تبیین‌هایی که مقاله‌ی پیش رو از «نقش توحید در تهذیب اخلاق» ارایه می‌کند سه تبیین است: الف: غلبه‌ی توحید؛ ب: توحید خالص کامل؛ ج: توحید جامع اسماء و صفات؛ در این مقاله به مزایا و امتیازات این شیوه نسبت به شیوه‌های دیگر و نقش بی بدیل آن در تهذیب اخلاق اشاره و بر ایجاد زمینه‌ی جایگزینی آن در جامعه‌ی توحیدی یا دست کم بیان آن در کنار دیگر شیوه‌ها تأکید شده است. توحید تهذیب اخلاق اخلاق توحیدی غلبه‌ی توحید فضایل اخلاقی و رذایل اخلاقی https://akhlagh.morsalat.ir/article_66016_88cc8512e60de2c8a365eeab9fb0e194.pdf
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی 2251-7898 4 12 2008 06 21 سلوک نفس 68 100 66017 10.22081/jare.2008.66017 FA طاهره قاسمی درچه دانش آموخته ی مقطع کارشناسی ارشد فلسفه وکلام اسلامی از دانشگاه اصفهان. Journal Article 2018 09 10 یکی از مسایل اساسی که همیشه مورد توجّه بشر است، مسأله‌ی تکمیل نفس و حرکت در مدارج کمال انسانی است. آدمی که مسافر مسیر حق است باید متوجّه این نکته باشدکه حس دین دوستی وگرایش به عوالم غیب، ناشی از جاذبه‌ی حضرت دوست است که انسان را به مقام اطلاق و نامتناهی خود می کشد.<br /> باید دانست که برای طی این مسیر عملاً باید حرکت کرد؛ یعنی صرف علم آموزی برای وصول به حقایق و شهود کفایت نمی‌کند، بلکه باید از یک طرف علم آموخت و از سوی دیگر سالک راه شد. بر مبنای دیدگاه عرفا، آن چه برای سلوک نفس لازم است، عبارت است از: عزم، قصد، رفق و مدارا، رعایت حالت تعادل در عبودیّت، وفای به عهد، ثبات، نفی خواطر و... .<br /> نتیجه‌ی این سفر روحانی، تطهیر درون،آرامش روح و فنای در فعل، اسم، صفت و ذات مقدّس الهی است.<br /> مقاله‌ی پیش رو، به فراخور، با برشمردن اموری که سالک الی الله باید آنها را رعایت نماید، کیفیّت سلوک را تبیین خواهد کرد. واژه‌های کلیدی: نفس سلوک شهود وصول مقام اطلاق https://akhlagh.morsalat.ir/article_66017_d17f80caed48666802785d8e8b55542f.pdf
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی 2251-7898 4 12 2008 06 21 نفس و عوامل مؤثّر در تکامل آن از دیدگاه سهروردی 100 123 66018 10.22081/jare.2008.66018 FA حمیدرضا اسکندری دانشجوی کارشناسی ارشد رشته ی حکمت اسلامی دانشگاه اصفهان. Journal Article 2018 09 10 در نگاه سهروردی، «نفس» یا «نور اسفهبد»، نوری از انوار الهی، هستی صرف، جوهر مجرد روحانی، مدّبر جسم و مدرک معقولات است؛ ثبوت آن به علم درونی و اثبات تجردش بر شهود باطنی استوار است؛ حدوث آن به افاضه ی اشراقی عقل فعّال و مشروط برحدوث جسم         می‌باشد و ارتباطش با بدن نیازمند واسطه ای به نام «روح حیوانی» است، که الطف اجسام، پراکنده در تمام بدن و حامل قوای نفس می‌باشد.<br /> از نظر شیخ اشراق، ادراک موجودات عالم، اعمّ از تصوّر جسمانیّات و شهود امور روحانی،کمال علمی و تجرّد نفس از تمام علایق مادّی، کمال عملی نفس است. نفس در استکمال خویش همّت خود را معطوف عالم انوار نموده و از ظلمات تن رها می شود. البته تدبیر مهمات حیات دنیوی ضروری است، لذا ثمره ی این تکامل «اعتدال در خلق» می‌باشد. در مسیر تکامل نفس، عارف مجاهد، از کلام «لا اله الاّ الله» به نوای «لا هو الاّ هو» و از آن به ندای «لا أنت الاّ أنت» و سپس به نجوای «لا انا الا انا» صعود می‌کند و در غایت قرب به مرتبه ی «توحید» رسیده و واصل انوار الهیّه می‌باشد که در آن خلع بدن، مقدور آدمی و حجب نوری، مکشوف اویند. پس از مرگ نیز، نفس به بقای علّتش باقی است و نفوس متکامل به ملک ابدی و نعم سرمدی، لذّت جاودانه می یابند. نفس ناطقه (نور اسفهبد) کمال شهاب الدّین یحیی سهروردی https://akhlagh.morsalat.ir/article_66018_a068a6c1ba5f6e9b650c805d37810397.pdf
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی 2251-7898 4 12 2008 06 21 ساختار مسایل فلسفه‌ی اخلاق و دشواری تعیین مسأله‌‌‌ی‌ اصلی 123 157 66019 10.22081/jare.2008.66019 FA مهدی جعفری عضو هیأت علمی گروه فلسفه دانشگاه اصفهان Journal Article 2018 09 10 اشاره‌ای مختصر بر دشواری و ابهامی که مسایل فلسفه‌ی اخلاق دارند؛<br /> 2- مروری اجمالی بر اهمّ مسایل فلسفه‌ی اخلاق؛<br /> 3- به نظر می‌رسد آنچه در فلسفه‌ی اخلاق مهم است، تنقیح محلّ نزاع و تحریر موضع بحث است؛ زیرا با توجّه به آنچه که از طرف فلاسفه‌ی غرب و شرق و قدیم و جدید مطرح شده، معلوم نیست که آنها به دنبال چه هستند. از باب مثال، در مسأله‌ی باید و هست[1] که به عقیده‌ی برخی تنها مسأله و یا مهم‌ترین مسأله تلقّی شده، راه حلّی برای مشکلات دیگر، و یا پاسخی برای مسایل دیگر فلسفه ی اخلاق نیست و لذا لازم است قبل از این که تنها به یکی ازآنها به طورمفصّل پاسخ دهیم از دیگر مسایل نیز- ولو به طوراجمال- آگاهی یابیم؛<br /> 4- درحقیقت، نتیجه‌ی نهایی و ثمره‌ی عملی مباحث فلسفه‌ی اخلاق، جز این نخواهدبود که ما انسان را به نوعی متعهّد انجام فضایل گردانیم، حال، چه از راه وحی و دین و شرع باشد، یا عقل و منطق و برهان، و یا شهود و اشراق و عرفان.[2]<br /> <br clear="all" /><br /> <br /> 2- و یا «هست و باید».<br /> <br /> <br /> 1- و در بند چهار می‌رساند که غیر از شرع، عقل و منطق و برهان و شهود و عرفان نیز می‌تواند پایه‌ی اخلاق باشند. خوب وبد زشت و زیبا هست و باید ارزش حکمت نظری و حکمت عملی بایدها و نبایدها عقل و شرع تکلیف وجدان سعادت مسؤولیّت https://akhlagh.morsalat.ir/article_66019_abfdeb1a2698a5749b220f12954d4d0e.pdf
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی 2251-7898 4 12 2008 06 21 نگاهی به همایش بین المللی«اخلاق اسلامی در دانشگاه» 157 180 66020 10.22081/jare.2008.66020 FA محمّد جواد فلاح محقق Journal Article 2018 09 10  همایش بین المللی«اخلاق اسلامی در دانشگاه ها»، یازدهم ودوازدهم اردیبهشت ماه سال جاری(1387 شمسی) درشهرمقدّس قم با حضور استادان، دانشجویان وکارشناسان داخلی وخارجی برگزارگردید. مقالات رسیده به همایش150 مقاله بوده که ترکیب آنها بدین شرح است: https://akhlagh.morsalat.ir/article_66020_e2a6e805e433aa253e32dde9c35b27ec.pdf