پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821120250830Designing the development model of academic moral behavior of primary school studentsطراحی الگوی رشد رفتارهای اخلاقی تحصیلی دانشآموزان دوره ابتدایی10417812110.22081/jare.2025.70936.2008FAحمیدههمتیگروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران0000-0002-9726-7240مرتضیامیدیانگروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران0000-0003-4417-438Xغلامحسینمکتبیگروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی،دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانمنیجهشهنی ییلاقگروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانJournal Article20250131The aim of the current research was to design the model of the development of the academic moral of elementary school students based on the grounded theory of the foundation, which used the qualitative method, the systematic model, and based on the 2012 Creswell model. The participants in the current research were university professors with specialists in education and ethics. Sampling was purposeful and theoretical saturation was achieved after 12 interviews and continued until 16 interviews. Validity of the findings was obtained from the method of triangulation and coordination between the interviewee, the interviewer and the grounded theory expert. The results of qualitative data analysis of open, central and selective coding show that 406 primary conceptual propositions with 51 sub-categories and 21 main categories in the form of 6 dimensions of the paradigm model include:the main phenomenon (growth of academic ethics), Causal factors (family, school, teacher, media, observational learning, curriculum content), contextual conditions (needs assessment, pathology, underlying opportunities, underlying individual characteristics), strategies (strategies related to family, school, educational, motivational and related strategies to teaching), intervening conditions (value factors, technological factors and social factors) and consequences (individual and social) were identified. The integration of categories based on the existing relationships between them, around the development of academic ethics, forms a conceptual model that reflects the pattern of the development of academic ethics of primary school students, and finally paying attention to these phenomena is effective in the development of academic ethics of elementary school students.هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی رشد اخلاق تحصیلی دانشآموزان دوره ابتدایی بر اساس نظریه داده بنیاد بود که از روش کیفی، مدل سیستماتیک و بر اساس مدل کرسول 2012 استفاده شد. شرکتکنندگان در پژوهش حاضر، متخصصان حوزه ابتدائی و اخلاق بودند. نمونهگیری هدفمند بوده و پس از 12 مصاحبه اشباع نظری به دست آمد و تا 16 مصاحبه ادامه پیدا کرد. بررسی اعتبار یافتهها از روش مثلث سازی و هماهنگی بین مصاحبهشونده، مصاحبهگر و متخصص داده بنیاد به دست آمد. نتایج تحلیل اطلاعات کیفی از کدگذاری باز، محوری و گزینشی نشان داد که 406 گزاره مفهومی اولیه با 51 مقوله فرعی و 21 مقوله اصلی در قالب ابعاد 6 گانه شامل: پدیده اصلی (رشد اخلاق تحصیلی)، مقوله محوری (تقلب، اهمالکاری، دروغگویی، احترام، مسئولیتپذیری، صداقت تحصیلی، همکاری و انضباط)؛ موجبات علّی (خانواده، مدرسه، معلم، رسانه، یادگیری مشاهدهای، محتوای درسی)، شرایط زمینهای (نیازسنجی، آسیبشناسی، فرصتهای زمینه ساز، ویژگیهای فردی زمینه ساز)، راهبردها (راهبردهای مربوط به خانواده، مدرسهای، آموزشی، انگیزشی و راهبردهای مربوط به تدریس)، شرایط مداخلهگر (عوامل ارزشی، عوامل فناورانه و عوامل اجتماعی) و پیامدها (فردی و اجتماعی) شناسایی شدند. یکپارچهسازی مقولهها بر مبنای روابط موجود بین آنها، حول محور رشد اخلاق تحصیلی، شکلدهنده مدل مفهومی است که الگوی رشد اخلاق تحصیلی دانشآموزان دوره ابتدایی را انعکاس میدهد و درنهایت توجه به این پدیدهها در رشد اخلاق تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدائی مؤثر است.https://akhlagh.morsalat.ir/article_78121_9d3ba7f1737899cb6a834ad433de0e3a.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821120250830Model of factors affecting compliance with research ethics as one of the components of an ethical universityالگوی عوامل مؤثر بر رعایت اخلاق پژوهش( به عنوان یکی از مؤلفه های دانشگاه اخلاق گرا)42667812210.22081/jare.2025.70970.2010FAعادلزاهد بابلاناستاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانسلیمکاظمیاستادیار مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلیعظیمامیدواردکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی.Journal Article20250131پژوهش حاضر با هدف الگوی عوامل موثر بر رعایت اخلاق پژوهش به عنوان یکی از مولفه های دانشگاه اخلاق گرا با رویکرد سنتزپژوهشی انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و با روش سنتزپژوهشی انجام گرفته است. جامعه آماری این تحقیق، همه مطالعات داخلی و خارجی انجامشده در بین سالهای 1385 الی 1403 است. در این راستا 78 اسناد و مقالات مرتبط با موضوع موردنظر ارزیابی و درنهایت 22 پژوهش بهصورت هدفمند انتخاب شد و با تحلیل محتوا و ترکیب ادبیات مربوط، درمجموع 60 کد محوری و 10 مقوله کلی طی فرایند ترکیب نظاممند متون شناسایی و موردتحلیل قرار گرفت و اعتبار آن از طریق آزمون کاپای کوهن تأیید گردید. نتایج یافته ها نشان داد که عوامل فردی ( شخصیت اخلاقی پژوهشگر، صداقت پژوهشگر، باورهای دینی پژوهشگر وتامین مالی پژوهشگر) عوامل درون دانشگاهی(حمایت، سازوکار قانونی و عوامل اداری آموزشی) و عوامل برون دانشگاهی(فرهنگ سازی، حاکمیت ارزش ها و تدوین سیاست های تعاملی پژوهش) در ارتقای اخلاق پژوهش در دانشگاه اخلاق گرا تاثیر گذار است.پژوهش حاضر با هدف الگوی عوامل موثر بر رعایت اخلاق پژوهش به عنوان یکی از مولفه های دانشگاه اخلاق گرا با رویکرد سنتزپژوهشی انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی جامعه آماری این تحقیق، همه مطالعات داخلی و خارجی انجامشده در بین سالهای 1385 الی 1403 است. در این راستا 78 اسناد و مقالات مرتبط با موضوع موردنظر ارزیابی و درنهایت 22 پژوهش بهصورت هدفمند انتخاب شد و با تحلیل محتوا و ترکیب ادبیات مربوط، درمجموع 60 کد محوری و 10 مقوله کلی طی فرایند ترکیب نظاممند متون شناسایی و موردتحلیل قرار گرفت و اعتبار آن از طریق آزمون کاپای کوهن تأیید گردید. نتایج یافته ها نشان داد که عوامل فردی ( شخصیت اخلاقی پژوهشگر، صداقت پژوهشگر، باورهای دینی پژوهشگر وتامین مالی پژوهشگر) عوامل درون دانشگاهی(حمایت، سازوکار قانونی و عوامل اداری آموزشی) و عوامل برون دانشگاهی(فرهنگ سازی، حاکمیت ارزش ها و تدوین سیاست های تعاملی پژوهش) در ارتقای اخلاق پژوهش در دانشگاه اخلاق گرا تاثیر گذار است.https://akhlagh.morsalat.ir/article_78122_8f36d465a320f79d4b10e3b904b13cfc.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821120250830Applying the Ethics of Servitude in Enhancing Marital Satisfaction and Family Efficiencyکاربرد اخلاق بندگی در تقویت رضایت زناشویی و کارآمدی خانواده681037812310.22081/jare.2025.71420.2027FAحسنسراج زادهعضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیJournal Article20250318The ethics of servitude is a type of ethics that deals with the way humans relate to God and talks about the moral dos and don'ts that a human being must observe in his relationship with God. One of the examples of the ethics of servitude in the cognitive dimension is a positive and correct idea and perception of God. People who have a positive and correct idea and perception of God benefit from positive effects in their lives. One of the uses and effects of the ethics of servitude in the field of a positive idea and perception of God is to strengthen marital satisfaction and family efficiency. To prove this claim, the ethics of servitude training course was defined and its effectiveness on strengthening marital satisfaction and family efficiency was measured. For this purpose, after developing the ethics of servitude training program, this program was validated using qualitative research and then measured using a semi-experimental research method on two variables: marital satisfaction and family efficiency. The statistical population was married people in Isfahan city, and 25 married people were randomly assigned to two groups, control and experimental, using a convenient and voluntary sampling method. The results showed that at the p<0.05 level, the mean scores of the experimental group in the two variables of family efficiency and marital satisfaction were significantly higher than the mean scores of the control group. Therefore, the results indicate a significant effect of the servitude ethics training program on the research variables.اخلاق بندگی یکی از اقسام اخلاق است که به نحوه ارتباطِ انسان با خدا در ابعاد مختلفِ شناختی، عاطفی و رفتاری میپردازد و از بایدها و نبایدهای اخلاقی که یک انسان لازم است در رابطهاش با خدا مراعات کند، سخن میگوید. یکی از مصادیقِ اخلاق بندگی در بُعد شناختی، عبارت از تصور و ادراک مثبت و درست از خداوند است. افرادی که از خداوند، تصور و ادراکِ مثبت و درستی داشته باشند، در زندگیِ خود، از آثارِ مثبتی بهرهمند میشوند. یکی از کاربردها و تأثیراتِ اخلاق بندگی در زمینه تصور و ادراکِ مثبت از خداوند، تقویت رضایت زناشویی و کارآمدی خانواده است که برای اثبات این ادعا، دوره آموزشیِ اخلاق بندگی تعریف شد و اثر بخشی آن بر تقویت رضایت زناشویی و کارآمدی خانواده سنجش گردید. بدین منظور پس از تدوین برنامه آموزش اخلاق بندگی، با استفاده از تحقیق کیفی، این برنامه اعتباریابی شد و بعد از آن با روش تحقیق نیمهآزمایشی بر دو متغیر رضامندی زناشویی و کارآمدی خانواده سنجیده شد. جامعه آماری، افراد متأهل شهر اصفهان بودند که با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس و داوطلبانه 25 نفر از افراد متأهل در دو گروه کنترل و آزمایش به صورت تصادفی قرار گرفتند. نتایج نشان داد در سطح 05/0 p<میانگین نمرات گروه آزمایش در دو متغیر کارآمدی خانواده و رضایت زناشویی از میانگین نمرات گروه کنترل به طور معناداری بالاتر بوده است. بنابراین نتایج نشان از تأثیر معنادار برنامه آموزش اخلاق بندگی بر متغیرهای پژوهش است.https://akhlagh.morsalat.ir/article_78123_345fb1a8e9d3acc46cd421e545560d53.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821120250830The Conduct of Religious Leaders in the Moral Education of Children Aged 7 to 15سیره پیشوایان در تربیت اخلاقی فرزندان هفت تا پانزده ساله1041367812410.22081/jare.2025.71003.2012FAحسینجوادی نیاگروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایرانJournal Article20250204The present study aims to investigate the conduct of religious leaders in the moral education of children aged 7 to 15. To this end, Islamic texts (particularly narrative sources) were examined using a descriptive-analytical method based on a practical approach. The collection and analysis of narrations related to this topic in the conduct of religious leaders indicate that this age range corresponds to the second stage of the child-rearing system, namely the education stage. During this stage, children learn commendable moral traits and avoid ethical and behavioral deviations. The conduct of religious leaders in the moral education of children aged 7 to 15 encompasses a diverse range of narrations with valuable teachings, providing educators with a comprehensive framework. Accordingly, achieving moral education for this group, particularly adolescents, requires adherence to certain ethical principles, the most significant of which is leniency in teaching religious duties, especially prayer. Furthermore, appropriate encouragement, constructive discipline accompanied by measured advice, timely guidance, avoiding reprimands in front of others, and consciously overlooking their minor and unintentional mistakes play a crucial role in improving and fostering their appropriate behavior. Additionally, engaging in play with them, coupled with affection, respect, and keeping promises, fosters a connection with them. Providing suitable role models, guiding them in choosing good friends, and offering clear and simple answers to their religious questions will assist them in learning and discovering the proper way of life.پژوهش حاضر با هدف بررسی سیره پیشوایان برای تربیت اخلاقی فرزندان 7 تا 15 سال صورت گرفته و به همین منظور، متون اسلامی (به ویژه متون روایی) با روش توصیفیتحلیلی و مبتنی بر رویکرد کاربردی بررسی شد. گردآوری و تحلیل روایات ناظر به این موضوع در سیره پیشوایان نشان میدهد که این دوره از بازه زمانی، منطبق با دومین مرحله از نظام تربیتی فرزندان یعنی مرحله آموزش است، تا خلق و خوی پسندیده را فرا گرفته و از کژیهای خُلقی و رفتاری دوری گزینند. سیره پیشوایان برای تربیت اخلاقی فرزندان 7 تا 15 سال، شامل طیف متنوعی از روایات با آموزههای ارزنده است که برنامهای جامع فراروی مربیان قرار میدهد. بر این اساس، لازمه دستیابی به تربیت اخلاقی این طیف از فرزندان، به ویژه قشر نوجوان، رعایت بایستههایی اخلاقی است که مهمترین آنها، مدارا در آموزش تکالیف دینی به ویژه نماز است. همچنین تشویقِ متناسب و تنبیه سازنده همراه با اندرزِ بهاندازه و راهنمایی بهجا و پرهیز از سرزنش نزد دیگران و غفلت آگاهانه از خطاهای کوچک و ناخواسته آنان، نقش بسزایی در بهبود و توسعه رفتار مناسب ایشان خواهد داشت. افزون بر این، همبازی شدن با آنان، همراه با محبت و احترام و خوشقولی، موجب همزبانی با ایشان گشته و ارائه الگوهای مناسب، راهنمایی در انتخاب دوستان خوب و پاسخ درست و ساده به پرسشهای دینی، آنان را در فراگیری و کشف آیین درست زندگی یاری خواهد رساند.https://akhlagh.morsalat.ir/article_78124_2768bb3949ddac29876bd6db6b2a184b.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821120250830Investigating the Effectiveness of Teaching Self-Research and Self-Reconstruction Program with a Revelation Approach on Cognitive Distortions of Student Teachers at Farhangian Universityبررسی اثربخشی آموزش برنامه خود پژوهی و بازسازی خود( با رویکرد وحیانی ) برخطای شناختی دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان1381667812510.22081/jare.2025.71123.2016FAفهیمهجمالی رادگروه معارف اسلامی، پردیس شهید هاشمی نژاد، دانشگاه فرهنگیان، مشهدJournal Article20250216This study aimed to investigate the effectiveness of teaching self-research and self-reconstruction program with a revelation approach on cognitive distortions of student teachers at Farhangian University. The research method was a quasi-experimental with a pretest-posttest design and a control group. The statistical population included student-teachers of Hasheminejad University of Khorasan, who were selected by using purposeful sampling. The data collection tool was the Cognitive Distortions Questionnaire (Abdollahzadeh and Salar, 2010). Data were analyzed by using SPSS-23 software and analysis of covariance method. The results showed that there was a significant difference between the experimental and control groups in some components of cognitive distortions, such as hasty conclusions (p<0.01), exaggerated generalization, disregard for the positive, should and better, labeling, and personalization (p<0.05). However, no significant difference was observed in components such as all-or-nothing thinking, mental filtering, macroscopic-microscopic thinking, and emotional reasoning (p>0.05). Overall, the findings showed that the self-research and self-reconstruction program with a revelatory approach plays an effective role in reducing many cognitive distortions of student teachers. These results can be used to improve educational training and promote students' mental health.این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش برنامه خودپژوهی و بازسازی خود با رویکرد وحیانی بر کاهش خطاهای شناختی دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان انجام شد. روش پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانشجو- معلمان پردیس هاشمینژاد خراسان بوده که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه تحریفات شناختی (عبدالله زاده و سالار، ۱۳۸۹) بود. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS-23 و روش تحلیل کوواریانس مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین گروه آزمایش و کنترل در برخی از مؤلفههای تحریفات شناختی، مانند نتیجهگیری شتابزده (01/0>p)، تعمیم مبالغهآمیز، بیتوجهی به امر مثبت، باید-بهتر، برچسبزنی و شخصیسازی (05/0p<) تفاوت معناداری وجود دارد؛ اما در مؤلفههایی مانند تفکر همه یا هیچ، فیلتر ذهنی، درشتبینی-ریزبینی و استدلال احساسی تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0p>). بهطور کلی، یافتهها نشان داد که برنامه خودپژوهی و بازسازی خود با رویکرد وحیانی، نقش مؤثری در کاهش بسیاری از تحریفات شناختی دانشجو معلمان دارد. این نتایج میتواند در بهبود آموزشهای معارفی و ارتقای سلامت روانی دانشجویان مورد استفاده قرار گیرد.https://akhlagh.morsalat.ir/article_78125_6474c660fada52ff05d908a9f8c05550.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی2251-789821120250830Qualitative-Quantitative Analysis of Communication Damages of Missionary Women
and the extent of its extent, with the approach of the ethics of preaching religionتحلیل کیفی کمی آسیبهای ارتباطگیری بانوان مبلغ و میزان گستردگی آن( با رویکرد اخلاق تبلیغ دین)1682117812610.22081/jare.2025.70247.1967FAفاطمه مرضیهحسینی کاشانیمحقق رسمی مرکز پژوهش های اسلامی معصومیه . مدرس جامعه الزهرا سمجیدغضنفریدانشجوی دکتری آمار، دانشگاه تهرانJournal Article20241110Missionary women have a significant impact on reforming the lifestyle and beliefs of Muslim families, especially girls and women in the Islamic society. One of the criticisms raised in the real and virtual space in this regard is related to the communication ethics of missionary women during preaching activities, which are sometimes attributed to some behavioral harms. Considering the importance of the moral position of missionary women, it is necessary to examine these criticisms and what are the harms raised and measure their frequency. The current research has dealt with this issue with the combined qualitative-quantitative method; in the first phase, in the qualitative phase, the harms have been identified, and in the second phase, in the quantitative phase, the extent of its spread in the field of missionary women's propaganda has been evaluated. The findings indicate that although there are damages in the communication ethics of women based on the evidence based on the experience of the preachers, there are harms in relation to the listeners, colleagues and men, but its extent is not confirmed by statistical tests.بانوان مبلغ، تاثیر قابل توجهی بر اصلاح سبک زندگی و عقاید خانوادههای مسلمان، بهویژه دختران و زنان جامعه اسلامی دارند. یکی از انتقاداتی که در فضای حقیقی و مجازی در این خصوص مطرح است، مربوط به اخلاق ارتباط گیری بانوان مبلغ در طول فعالیت های تبلیغی است که گاه نسبت برخی آسیبهای رفتاری به آنان داده میشود. نظر به اهمیت جایگاه اخلاق تبلیغ بانوان مبلغ، بررسی این انتقادات و چیستی آسیبهای مطرح و اندازهگیری فراوانی آنها، ضروری است. پژوهش حاضر با روش تلفیقی کیفی- کمی، به این مسئله پرداخته است؛در مرحله اول در فاز کیفی، آسیبها شناسایی شده ودر مرحله دوم در فاز کمی، میزان گستردگی آن در عرصه تبلیغ بانوان مبلغ، مورد ارزیابی قرار گرفته است. یافته ها بیانگر آن است که هر چند در اخلاق ارتباط گیری بانوان بر پایه شواهد مبتنی بر تجربه مبلغان، آسیبهایی در ارتباط با مستمعان، همکاران و آقایان، مطرح است اما گستردگی آن با آزمون های اماری تأیید نمیشود.https://akhlagh.morsalat.ir/article_78126_039f4f5278eeb19adc6089a6cb6dde87.pdf