Analysis of the moral intrusions of religious propaganda in cyberspace. Cyberspace: Four Pillars.

Authors

1 PhD student in Islamic Ethics, Qom University of Islamic Studies, Iran

2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Yadegar Imam Khomeini (RA) Urban Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

Abstract

Religious propagation in cyberspace has gained significant importance due to the vast audience and communication opportunities; however, it simultaneously faces numerous ethical challenges and conflicts. The main issue of this study is to examine the ethical conflicts in religious propagation within cyberspace and to provide practical and ethical solutions to address them. The research aims to identify conflicts related to the elements of propagation (the propagator, the audience, the message, and the tools) and to develop strategies based on applied ethics and intelligent management of these conflicts. The research method is descriptive-analytical, relying on literature review and ethical analysis of issues in religious propagation in cyberspace. The findings indicate conflicts such as the necessity of the presence of propagators in cyberspace versus the risk of addiction, diversity of audience tastes and needs, the conflict between message transparency and privacy preservation, and the contradiction between participation in foreign social networks and the principle of avoiding enemy domination. Proposed solutions include purposeful presence and organized teamwork of propagators, specialization and return to human principles, separation of private life from social affairs in messaging, and support for domestic social networks alongside advocacy from the government. These results can provide effective guidance for planning religious propagation in cyberspace.

Keywords

Main Subjects

References

منابع

*قرآن کریم.
*نهج‌ ‌البلاغه (صبحی‌ صالح).
ابن‌فارس، احمد. (1404ق). معجم مقاییس ‌اللغة (مصحح: عبدالسلام محمد هارون). قم: مکتب الإعلام الإسلامی.
جعفری، افشین. (1398). تحلیلی بر آسیب‌های اجتماعی؛ اعتیاد به اینترنت و اعتیاد به کار. فصلنامۀ مطالعات فقه اقتصادی، 1(3)، صص 130-147.
جوادی‌آملی، عبدالله. (1378). تفسیر موضوعی قرآن کریم. قم: اسراء.
حاجی‌پور، حسین. (1399). شاخص‌های اخلاقی اقناع و تبلیغ دینی. قم: انصاریان.
حاجی‌پور، حسین؛ مولوی، عیسی. (1401). الگوی اصول اخلاقی رسانه در تبلیغ دینی. فصلنامۀ پژوهش‌نامۀ اخلاق، 56، صص 7-30.
حاجی‌پور، حسین؛ صادقی، هادی. (1397). طراحی الگوی شاخص‌های اخلاقی در کاربست شیوه‌های اقناع در مسائل دینی. فصلنامۀ معرفت فرهنگی اجتماعی، 34، صص23-43.
حاجی‌زاده، حسین. (1402). اخلاق کاربردی تبلیغ دینی در شبکه‌های اجتماعی برحسب ارکان مختلف تبلیغ (مبلّغ، مخاطب، پیام، ابزار). قم: امتداد حکمت.
حسینی‌آقایی‌مقدم، سید محمدتقی؛ صدیق‌اورعی، غلامرضا. (1394). آسیب‌شناسی تبلیغ دینی با تأکید بر مخاطبان جوان. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
حسینی‌خامنه‌ای، سید علی. (1360). مصاحبه با روزنامۀ اطلاعات، 27بهمن. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، در: https://farsi.khamenei.ir
حسینی‌خامنه‌ای، سید علی. (1381). بیانات در دیدار با مدیران صداوسیما، 15بهمن. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، در: https://farsi.khamenei.ir
حسینی‌خامنه‌ای، سید علی. (1400). بیانات در دیدار با فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی و پدافند هوایی ارتش، 19بهمن. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، در: https://farsi.khamenei.ir
خان‌محمدی،کریم؛ شاملی، علی‌اکبر. (1395). اخلاق اسلامیِ حریم خصوصی در شبکه‌های اجتماعی سایبر (با تأکید بر واتس‌اپ). فصلنامۀ اسلام و مطالعات اجتماعی، 14، صص 80-103.
راغب‌اصفهانی، حسین. (1412ق). مفردات ألفاظ‌ القرآن (مصحح: عدنان داوودی صفوان). بیروت: دار القلم.
رسولی، سمیه؛ بنارکی‌خرمی، آناهیتا؛ حسینی‌سروری، سید حسن. (1402). مقایسۀ عصب‌شناختی اعتیاد به رسانه‌ها‌ی اجتماعی و مواد مخدر، تحقیقات علوم رفتاری، 4، صص 665-679.
زبیدی، محمد. (1414ق). تاج العروس من جواهر ‌القاموس (مصحح: علی شیری). بیروت: دار الفکر.
فجری، محمدمهدی؛ کهوند، محمد. (1399). پرتگاه‌های حقیقی در فضای مجازی: تأملی بر گناهان در بستر فضای مجازی. قم: انتشارات مهر امیرالمؤمنین.
کلینی، محمد. (1407ق). الکافی. تهران: دار الکتب ‌الاسلامیة.
کهوند، محمد. (1395). شبکۀ عنکبوتی. قم: مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه، نشر ذکری.
مطهری، مرتضی. (1384). مجموعه آثار استاد شهید مطهری. تهران: صدرا.
مکارم‌شیرازی، ناصر. (1374). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب ‌الاسلامیة.
یعقوبی، حسن؛ یوسفی، رحیم؛ امین‌زاده، محمد. (1398). ارتباط فعالیت‌های اجتماعی و ورزش‌های گروهی با میزان اعتیاد به فضای مجازی. فصلنامۀ مطالعات روان‌شناسی ورزشی، 29، صص203-218.
Quarterly Scientific Journal of Applied Ethics Studies
Volume 21, Issue 4 - Serial Number 82
February 2026
Pages 122-159

Files

History

  • Receive Date: 08 June 2025
  • Revise Date: 14 October 2025
  • Accept Date: 17 October 2025

Share

How to cite

Statistics