بررسی تطبیقی ارزش‌های اخلاقی در روایت‌های رضوی و اشعار ابی‌العتاهیه

نویسنده

کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی از دانشگاه حکیم سبزواری.

چکیده

در سیرۀ تربیتی امام هشتم، علی‌بن‌موسی الرضاA اشاره‌هایی لطیف و متفکرانه دربارۀ مؤلفه‏های اخلاقی انسان کامل می‏توان یافت که نشان‏دهندۀ ژرف‏نگری و ثبات اندیشه‏های الهی امام است و جامعۀ اسلامی باید همچنان نسبت به فراگیری آن عطشناک و آزمند باشد. بنابراین، این روایت‌های پربار یکی از منابع غنی در پرورش نسل اسلامی است. در شعرهای ابی‏العتاهیه، شاعر عهد عباسی، نیز شعرهایی با محتوای اخلاقی می‏بینیم که علاوه‌بر بازتاب موقعیت سیاسی و اقتصادی و فرهنگی جامعه، تداعی‏گر معانی آیات قرآن کریم و انعکاس‌دهندۀ اندیشه‏های ناب و کلام ائمۀ معصومDهستند. هدف این پژوهش تطبیقی که با روش تحلیلی‌توصیفی انجام شد، بررسی رویکرد‏های اخلاقی انسان کامل در پرتو سخنان گوهربار رضوی و اشعار شاعر زهد و حکمت، ابی‏العتاهیه بود.

کلیدواژه‌ها


1. ابی‌العتاهیة، 1986، دیوان، بیروت: داربیروت.##

2. حرانی‌ابن‌شعبه، حسن‌بن‌على، 1423، تحف العقول عن آل الرسولo، چ7، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات. ##

3. صدوق، ابی‌جعفرمحمدبن‌علی‌بن‌حسین‌بن‌بابویه قمی، 1378، عیون أخبار الرضاA، چ1، قم: انتشارات شریف رضی. ##

4. عطاردی قوچانی، عزیز‌الله، 1350، مسند الإمام رضا، بیروت: دارالصفوة.

5. علامه‌مجلسى، محمدباقر، 1404، بحار الأنوار، بیروت: مؤسسة الوفاء. ##

6. على‌بن‌موسى، امام‌هشتمA، 1365، الفقه المنسوب إلى الإمام الرضاA، مشهد: مؤسسة آل‌البیتD.##

7. النوری الطبرسی، حسین‌بن‌محمد تقى، 1366، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، چ1، قم‏: مؤسسة آل‌البیتD‏‏.##

8. کرمانی، شیخ‌الرئیس محمد، 1388، شعر شیعی و شعرای شیعه در عصر اول عباسی، تهران: اطلاعات.